Augas arriba, está o Mosteiro de San Salvador de Lérez, fundado no século IX. Con el empezou a historia de Pontevedra. Nada queda da primeira fábrica románica. A actual igrexa é neoclásica, como o é o seu retablo maior. Aquí está a capela de San Benito, o famoso cantar:
Si vas a san Benitiño
non vaias ó de paredes,
que hai outro máis milagreiro,
San Benitiño de Lérez.
Aquí estudiaron e ensinaron o Pai Feijoó e o Pai Sarmiento, os dous grandes do século XVIII en Galicia. Unha lápida recórdaos na fachada da antiga casa benedictina.
Na desembocadura do Lérez asentábase o barrio da Moureira, co seu peirao das Corbaceiras, onde se cre que foi construída a Santa María ( A Galega), para a expedición do descubrimento de América. Hoxe son só un recordo as súas casas de planta baixa, con fachada en forma de mitra, orixinada pola inclinación dos seus tellados.
As ordenanzas da vila, de mediados do século XVI, impedían a residencia na Moureira a quen non foran traballadores do mar.
Dixo o Licenciado Molina na súa descrición do Reino de Galicia
que Pontevedra cargaba

Navíos que pasan de ciento
de tantos pescados y mantenimiento
que hincha a otros Reinos y a la AndalucÍa.
O máximo esplendor de Pontevedra coincidiu coa súa maior relación co mar, nos séculos XIV, XV e XVI, aínda que a súa importancia comercial mantívose ata mediados so XVIII. Pero as guerras, pestes, emigracións, cambios no comercio e -sobre todo- os aluvións que cegaron o seu porto convertendo en fluvial o que antes era plenamente marítimo, fixeron decae-la súa importancia comercial e de transporte.

Ó final da ponte, comezaba antano a cidade amurallada. Tivo Pontevedra Muralla, comezada a construír no século XIII e que perdurou ata mediados do XIX. Medía 2.170 metros e aínda podemos seguir paso a paso o seu trazado, que no seu último tramo discorría polas actuais rúas de

-Arcebispo Malvar (onde quedan algúns dos seus restos xunto á igrexa de Santa María),

-Michelena,

-Cobian Roginac,

-Amoedo e

-Avenida de Bos Aires.
Desgraciadamente, en la actualidad, la muralla es sólo un recuerdo.
Situámonos de novo ó final da Ponte do Burgo para comeza-lo percorrido pola cidade. A pesar de atoparnos ás portas da cidade antiga, estamos inmersos na trasfega da vida moderna. Hoxe coma onte, a vida entra en Pontevedra pola Ponte do Burgo.
O noso primeiro destino é Santa María a Maior, fundada polo poderosísimo Gremio de Mareantes do Corpo Santo, precisamente no lugar que antano ocupou a igrexa románica de Santa María a Antiga, e dominando o barrio mariñeiro e a baía de Pontevedra. Foi erixida na primeira metade do século XVI.
Desde a súa fachada, obra de Cornelis de Holanda e Juan Noble, dixo Cunqueiro que "Patináraa o vento do mar ou a mirada dos que chegaron, en naves, desde fastados portos, coa morriña da vila natal ".
Combinando oxival e plateresco, é o primeiro monumento de Pontevedra e un dos máis fermosos do gótico isabelino de Galicia. Foi elevada ó rango de basílica con capelas laterais que lle dan forma de cruz.
Subímo-la ampla escalinata -reformada a mediados do século XIX. A fachada principal, coma un gran retablo de tres corpos (os laterais saíntes e entrante o central), entre contrafortes, presenta entre outros varios motivos Un Tránsito da Virxe, sobre o arco da portada. E, sobre o rosetón, a Coroación de María. No alto, un calvario. E sobre os contrafortes, San Miguel e Teucro, mítico fundador da cidade.
Na porta lateral da dereita, medallóns do Emperador Carlos I e a súa dona. Ó lado, o Cristo da Boa Viaxe, do que se despedían os mariñeiros pontevedreses antes de embarcarse. A súa ábsida poligonal é a parte máis antiga.
No interior, tres naves separadas por feixes de columnas. Merecen especial mención os seus retablos barrocos e as capelas da Concepción (co sepulcro do rexedor Diego de Arango), de San Miguel (co sepulcro dos Mariños de Lobeira) e a do Corpo Santo, que leva o nome do gremio de Mareantes que fundou esta Igrexa.
1/5
3/5