Pontevedra
Pontevedra, boa Vila.
Na casa consistorial pontevedresa figura a inscrición:

“Fundote Teucro valiente
de aquesta ría a la orilla
para que en España fueras
de villas, la maravilla”.
Cunqueiro falou dun inglés viaxeiro, de comezos do século XIX, chamado Milford, que - referíndose a Pontevedra - mencionou unha "Amena cidade situada nunha lomba".
"Cidade museo", chamouna Castroviejo, afirmando non saber cando entraba no Museo e cando saía da Cidade. Pero nós preferimos inicia-lo noso percorrido recordando as palabras daquel duque francés que, na nosa Guerra da Independencia, derrotado, incendiou un barrio pontevedrés exclamando: "¡A túa belezadesármame!".
Dirixímonos á cidade da beleza que desarma, a Boa Vila do cantar, que se na Idade Media foi a capital do comercio do Noroeste hispano, hoxe é un dos máis entrañables conxuntos urbanos deste País.
En tempos, a vía marítima sería o mellor acceso para chegar a Pontevedra e aquí acaban infinidade de rutas mariñas.
Pero hoxe existe unha maior variedade... desde a moderna autoestrada ou as estradas que a vencellan ó resto de Galicia, ó ferrocarril chegado a Pontevedra a finais do século XIX, que orixinou un substancial cambio na xeografía urbana desta cidade e tres novas pontes sobre o río.
O Río Lérez. As súas augas percorreron máis de medio cento de km. Desde as terras de Forcarei ata chegar a este lugar. Aquí únense Alba e Tomeza... e fórmase a Ría de Pontevedra, a máis acolledora de Galicia.
Protexida polos montes Acibal, Castrove e Da Fracha, foi Pontevedra desde os seus albores un cruce de camiños.
Os seus primeiros habitantes fórono de Palafitas, instaladas á beira do Lérez. Logo, dun poboado protexido polo próximo castro que era á vez o seu santuario. E, por fin, dun porto que foi corazón da cidade durante moitos séculos, dedicado ó estaño primeiro, logo á pesca e, por fin, ó comercio. E aquí chegaron os árabes ou os normandos, ingleses e franceses, berberiscos e turcos, en busca de riqueza, o sangue e o lume.
Para a nosa entrada en Pontevedra, elixÍmo-la vía que procede de Santiago e das tres entradas posibles, a da vetusta ponte do Burgo, deixando á esquerda a moderna zona de recreo e servicios e á dereita, algo máis lonxe, a urbanización de A Caeira que, se administrativamente pertence ó municipio de Poio, ten directísima vinculación coa cidade de Pontevedra.
A razón de elixir esta vía ven dada pola historia... No século XII menciónase a Pontevedra como Ponte Veteris, ou Burgo de Ponte Veteris, a Ponte Vella. Xunto á ponte naceu o primeiro núcleo habitado, inicialmente destinado á atención ós viaxeiros.
A ponte tiña catro arcos entre dúas torres. O seu recordo é o motivo central do escudo da cidade.
No itinerario romano Per Loca Maritima, de Antonio Pío, Pontevedra foi a III Mansión... Chamóuselle Ad Duos Pontes... Existe a dúbida de se a primeira destas pontes era a Ponte Sampaio ou a Ponte do Couto sobre o río Tomeza. Pero o que si é seguro é que a outra era a actual Ponte do Burgo, a Ponte Vella, Ponte Veteris, a primeira entrada natural de Pontevedra. A actual ponte, medieval, alterada por sucesivas modificacións, é sen dúbida sucesora da que en 1165 foi escenario da firma do tratado de Paz entre os reis Alfonso de Portugal e Fernando de León. E quizais a mesma que a finais do século XIV era "muy buen lugar para los que quisiesen hacer armas por amor de sus amigas, ca todas las dueñas e doncellas de Pontevedra eran a mirar por el adarve de la villa”.
2/5